کودهای زیستی برگ برنده احیای بیابان/ افزایش ۱۰۸ درصدی کیفیت نهال تاغ در برابر گردوغبار
پژوهشگر مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی خوزستان با بهرهگیری از سویههای منتخب باکتریهای محرک رشد، راهکاری فناورانه برای افزایش تابآوری نهالهای تاغ در برابر تنش گردوغبار ارائه کرد؛ دستاوردی که با افزایش ۱۰۸ درصدی شاخص کیفیت نهال و ۲.۳ برابر شدن محتوای کلروفیل، میتواند مسیر موفقیت طرحهای نهالکاری، تثبیت کانونهای فرسایش بادی و احیای پایدار عرصههای بیابانی را هموارتر کند.
به گزارش پایگاه اطلاعرسانی وزارت جهاد کشاورزی به نقل از روابط عمومی سازمان تحقیقات آموزش و ترویج کشاورزی ،پژوهشگر مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی خوزستان با بهرهگیری از سویههای منتخب باکتریهای محرک رشد، راهکاری نوآورانه برای افزایش تابآوری نهالهای تاغ در برابر تنش گردوغبار ارائه کرده است؛ دستاوردی که با بهبود ۱۰۸ درصدی شاخص کیفیت نهال و افزایش ۲.۳ برابری محتوای کلروفیل، چشمانداز تازهای برای موفقیت طرحهای بیابانزدایی و تثبیت کانونهای گردوغبار در مناطق خشک و نیمهخشک کشور ترسیم میکند.
محمود نجفی زیلایی، پژوهشگر مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی خوزستان، در جریان برگزاری دوره آموزشی شبکه آموزش کشاورزی با عنوان «بررسی اثر گرد و غبار بر روی شاخص کیفیت نهال گونه تاغ»، با تشریح نتایج این مطالعه اظهار کرد: گردوغبار یکی از مهمترین عوامل محدودکننده استقرار و رشد نهالها در عرصههای بیابانی است و میتواند با ایجاد اختلال در فرآیندهای فیزیولوژیک گیاه، توان بقا و استقرار گونههای اصلاحی را کاهش دهد.
وی افزود: نتایج آزمایشهای انجامشده در شرایط کنترلشده گلخانهای نشان داد تلقیح نهالهای تاغ با سویههای منتخب باکتریهای محرک رشد، میتواند آثار مخرب تنشهای محیطی را کاهش داده و شاخصهای حیاتی، سلامت و کیفیت نهال را به شکل محسوسی ارتقا دهد.
نجفی زیلایی با اشاره به بررسی تغییرات فیزیولوژیک نهال تاغ در شرایط تنش گردوغبار گفت: استفاده از باکتریهای همزیست با گیاهان شورپسند موجب بهینهسازی میزان قندهای محلول و فعالیت آنزیمهای دفاعی گیاه در شرایط تنش شد و در یکی از تیمارهای آزمایشی، محتوای کلروفیل نهالها ۲.۳ برابر افزایش یافت؛ موضوعی که نقش مهمی در حفظ فتوسنتز و شادابی نهالها در شرایط نامساعد محیطی دارد.
این پژوهشگر ادامه داد: یکی از سویههای باکتریایی مورد استفاده توانست شاخص کیفیت نهال را در شرایط تنش ۱۰۸ درصد افزایش دهد؛ نتیجهای که ظرفیت بالای کودهای زیستی و میکروارگانیسمهای محرک رشد را برای ارتقای موفقیت نهالکاری در عرصههای خشک و نیمهخشک نشان میدهد.
وی با تأکید بر اهمیت راهبردی این یافته اظهار کرد: تاغ از گونههای کلیدی برای تثبیت کانونهای فرسایش بادی، کاهش انتشار گردوغبار و تقویت ترسیب کربن در عرصههای بیابانی است و افزایش توان استقرار این گونه میتواند اثربخشی طرحهای احیای منابع طبیعی را بهطور مستقیم تحت تأثیر قرار دهد.
نجفی زیلایی خاطرنشان کرد: این فناوری در صورت تأیید نهایی در شرایط میدانی و اقلیمهای مختلف استان، میتواند زمینه را برای انتقال یک راهکار دانشبنیان از آزمایشگاه و گلخانه به عرصههای اجرایی فراهم کرده و به کاهش ریسک شکست نهالکاری و افزایش بهرهوری سرمایهگذاری در طرحهای بیابانزدایی کمک کند.
گامی از آزمایشگاه تا احیای سرزمین
این دستاورد پژوهشی، با پیوند دانش زیستی و مدیریت تنشهای محیطی، ظرفیت آن را دارد که به یکی از ابزارهای مؤثر در افزایش تابآوری پوشش گیاهی و احیای پایدار عرصههای بیابانی تبدیل شود؛ مسیری که میتواند از خوزستان آغاز شده و در مناطق مستعد گردوغبار و فرسایش بادی کشور توسعه یابد.